الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
192
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
( يعنى : همين كه القاء سحر و شعبده كردند ، ديدگان مردم را سحر زده نمودند و آنها را ترساندند ، كه سحرى بزرگ آورده بودند ) . و آيهء : ( يُخَيَّلُ إِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ - 66 / طه ) ( از سحرشان چنان پنداشت كه ريسمانها و عصاهاشان حركت مىكند ) و به همين نظر موسى ( ع ) را - ساحر - ناميدهاند و گفتهاند : ( يا أَيُّهَا السَّاحِرُ ادْعُ لَنا رَبَّكَ - 49 / زخرف ) . دوّم - سحر در معنى يارى و معاونت شيطان به گونهء تقرّب جستن و نزديكى به او . چنان كه خداى تعالى گويد : ( هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلى مَنْ تَنَزَّلُ الشَّياطِينُ تَنَزَّلُ عَلى كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ - 221 / شعراء ) « 1 » . ( تنزّل در اصل - تتنزل - است كه به قاعده تتابع دو حرف ( ت ) در فعل مضارع تخفيفا - تنزّل - گفته مىشود مثل - تتصدّق - تصدّق و از اين قبيل افعال ) . و بر اين معنى سخن خداى تعالى است كه : ( وَ لكِنَّ الشَّياطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ - 102 / بقره ) . يعنى : ( ولى شياطين كفر ورزيدند و به مردم جادو مىآموزند چنان كه روشهائى
--> ( 1 ) آيه 221 / شعراء اشارهاى به جهان چند بعدى وجود روانى انسانها دارد كه بكارگيرى آن ابعاد و نيروها در راه نادرست و كجروشانه ، انسان فرشته خوى ، به صورت ديو سيرتى گمراه كننده و آشوبگر در مىآيد در آيه مىگويد : آيا آگاهتان كنم و خبرتان بدهم كه شياطين بر چه كسانى مسلّطند و شيطنت در اعماق جان چه آدميانى جاى مىگيرد ؟ بر تمام دروغ گويان گناه پيشه كه : ( يُلْقُونَ السَّمْعَ وَ أَكْثَرُهُمْ كاذِبُونَ - 223 / شعراء ) شنيدههاى دروغ خود را به ديگران القاء مىكنند و بيشتران كاذبند و همچنين شاعرانى كه پيروانشان گمراهانند . مگر نمىبينى كه اين گونه شعراء در هر وادى سرگردانند چيزهائى مىگويند و مىسرايند كه به آن عمل نمىكنند مگر شاعرانى كه ايمان آوردهاند ، و با كارهاى شايسته خداى را بسيار ياد كردهاند و بعد از ستمهائى كه از آنها ديدهايد جبران كنند و ياريتان نمايند و دادتان بستانند به زودى كسانى كه ستم كردهاند خواهند دانست كه به كجا باز مىكردند و بازگشت مىكنند . در سورهء شعراء پرده از چهره پاك خردمندان خدا پرستان ، راستگويان و همچنين پرده از پندارها و تخيّلات ظاهر فريب دروغ بافان و سرگردانان در وادى دروغ و تباهى برمىدارد .